Për gati një çerek shekulli, Valentin Ftoni arriti t’i shmangej drejtësisë shqiptare, ndonëse ishte dënuar për tre vrasje të kryera në Shkodër. Duke përdorur dokumente të falsifikuara dhe identitete të ndryshme, 52-vjeçari dyshohet se kishte ndërtuar një jetë të re në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, larg vendit ku kishte kryer krimet. Por pas rreth 25 vitesh në kërkim ndërkombëtar, arratia e tij mori fund në Nju Jork, ku u arrestua nga autoritetet amerikane.
Ftoni ishte shpallur në kërkim që prej vitit 2001 dhe rezulton i dënuar me dy vendime të veçanta gjyqësore, secili me nga 25 vite burgim. Ai është gjetur fajtor për vrasjen e bashkëshortëve Gjelosh dhe Ardiana Markaj në vitin 2000, si dhe për vrasjen e Gac Tomës një vit më vonë.
Arrestimi i tij është rezultat i një hetimi dhe bashkëpunimi ndërkombëtar mes Policisë së Shtetit dhe tri agjencive amerikane, të cilat arritën të zbulojnë vendndodhjen e 52-vjeçarit, pavarësisht identiteteve të rreme që dyshohet se kishte përdorur ndër vite.
Vrasja e dy bashkëshortëve në Velipojë
Krimi i parë për të cilin Valentin Ftoni është dënuar daton më 19 shtator 2000, në fshatin Ças të Velipojës, në qarkun e Shkodrës.
Atë ditë, Gjelosh dhe Ardiana Markaj u vranë në një ngjarje që, sipas vendimit gjyqësor, kishte si motiv gjakmarrjen. Për këtë krim, Ftoni u përball me akuzat për vrasje me paramendim, të kryer në bashkëpunim, si dhe për mbajtje pa leje të armëve dhe municioneve.
Më 28 shtator 2001, Gjykata e Rrethit Gjyqësor Shkodër e shpalli fajtor dhe vendosi ndaj tij dënimin me 25 vite burgim.
Megjithatë, vrasja e çiftit Markaj nuk ishte e vetmja ngjarje kriminale për të cilën ai do të dënohej nga drejtësia shqiptare.
Një tjetër vrasje në vitin 2001
Më 12 gusht 2001, më pak se një vit pas vrasjes së dy bashkëshortëve, Valentin Ftoni kreu një tjetër krim, duke i marrë jetën Gac Tomës.
Edhe për këtë ngjarje, ndaj tij u ngritën akuza për vrasje me paramendim dhe armëmbajtje pa leje.
Procesi gjyqësor përfundoi më 18 nëntor 2008, kur Gjykata e Shkodrës e shpalli fajtor dhe e dënoi me 25 vite të tjera burgim.
Në këtë mënyrë, Ftoni rezulton i dënuar me dy vendime të veçanta, nga 25 vite burg secili, për tre viktima në dy ngjarje kriminale të ndodhura në vitet 2000 dhe 2001.
Pavarësisht vendimeve të drejtësisë shqiptare, ai kishte arritur të largohej nga vendi dhe të shmangte arrestimin për më shumë se dy dekada.
Dokumente të falsifikuara dhe identitete të rreme, si arriti të fshihej në Amerikë?
Një nga elementët kryesorë që dyshohet se e ndihmoi Valentin Ftonin t’i shpëtonte arrestimit për kaq shumë vite ishte përdorimi i identiteteve të ndryshme.
Sipas të dhënave të hetimit, pas largimit nga Shqipëria, 52-vjeçari dyshohet se ka siguruar dokumente të falsifikuara, përmes të cilave ka mundur të hyjë në mënyrë të paligjshme në territorin e Shteteve të Bashkuara.
Autoritetet kanë ngritur dyshime se ai ka përdorur të paktën dy identitete të rreme gjatë hyrjes në SHBA, ndërsa më vonë ka përdorur edhe një identitet tjetër, të siguruar nga një shtet i Amerikës Qendrore.
Këto ndryshime identiteti dyshohet se i kanë shërbyer për të fshehur të kaluarën kriminale dhe për të shmangur identifikimin nga autoritetet ligjzbatuese.
Për vite me radhë, Ftoni ka qëndruar jashtë Shqipërisë, ndërkohë që emri i tij vijonte të figuronte në listën e personave të shpallur në kërkim ndërkombëtar.
Si u zbulua vendndodhja e tij pas 25 vitesh?
Arrestimi i Valentin Ftonit në Nju Jork u realizua pas një bashkëpunimi të gjatë mes strukturave të Policisë së Shtetit dhe autoriteteve federale amerikane.
Në Shqipëri, për identifikimin dhe gjurmimin e tij u angazhua Departamenti i Policisë Kriminale, përmes Drejtorisë për Krimet e Rënda dhe Njësisë së Përbashkët të Shërbimeve Investigative.
Hetimet u zhvilluan në koordinim me agjencinë federale amerikane DSS/OCIU, e cila ka përfaqësues pranë Ambasadës së Shteteve të Bashkuara në Tiranë.
Në operacion u përfshinë gjithashtu Shërbimi i Marshallëve Amerikanë (USMS) dhe Agjencia Amerikane e Emigracionit dhe Doganave (ICE).
Përmes shkëmbimit të informacioneve dhe koordinimit të veprimeve hetimore, autoritetet arritën të identifikonin personin që fshihej pas identiteteve të përdorura dhe të përcaktonin vendndodhjen e tij në Nju Jork.
Pas lokalizimit, forcat amerikane ndërhynë dhe arrestuan 52-vjeçarin, duke i dhënë fund një kërkimi ndërkombëtar që kishte zgjatur rreth 25 vite.
Çfarë pritet të ndodhë me Valentin Ftonin?
Pas arrestimit në Shtetet e Bashkuara, autoritetet shqiptare dhe amerikane po vijojnë bashkëpunimin për përfundimin e procedurave të ekstradimit.
Synimi është kthimi i Valentin Ftonit në Shqipëri, ku ndaj tij janë në fuqi dy vendimet e dënimit të dhëna nga Gjykata e Shkodrës për vrasjen e tre personave.
Procedurat e ekstradimit do të përcaktojnë se kur 52-vjeçari mund t’u dorëzohet autoriteteve shqiptare për ekzekutimin e dënimeve.
Arrestimi në Nju Jork mbyll kështu një periudhë të gjatë arratie për Valentin Ftonin, i cili ishte larguar nga Shqipëria pas krimeve të kryera në Shkodër dhe kishte arritur të qëndronte për vite me radhë jashtë kontrollit të drejtësisë shqiptare.
