Gazeta prestigjioze britanike The Guardian ka publikuar një raportim të zgjeruar mbi projektin turistik të lidhur me Jared Kushner dhe Ivanka Trump në Shqipëri, duke sjellë akuza të forta nga eurodeputetja holandeze Tineke Strik ndaj kryeministrit Edi Rama. Sipas saj, qeveria shqiptare po përpiqet të përshpejtojë procedurat për ndërtimin e resortit luksoz në zonën e Vjosë-Nartës, përpara se vendi të detyrohet të zbatojë plotësisht standardet mjedisore të Bashkimit Europian.
Në artikullin e publikuar më 19 tetor, gazetarja Helena Smith shkruan se projekti, i cili parashikon zhvillime turistike në territore që më parë gëzonin mbrojtje mjedisore, është kthyer në një prej çështjeve më të debatueshme në Shqipëri.
Eurodeputetja Tineke Strik, anëtare e grupit të të Gjelbërve në Parlamentin Europian, akuzon qeverinë shqiptare se po përdor procedura të përshpejtuara për të krijuar një situatë të pakthyeshme përpara përfundimit të negociatave me BE-në.
“Rama po u shërben interesave të Kushnerit, jo qytetarëve shqiptarë”
Në deklaratat për The Guardian, Strik shprehet se veprimet e qeverisë shqiptare ngrejnë pikëpyetje serioze mbi respektimin e standardeve europiane dhe mbrojtjen e mjedisit.
“E akuzoj Ramën se po u shërben interesave të veta dhe interesave të Kushnerit, jo interesave të mjedisit dhe popullit shqiptar”, deklaron eurodeputetja holandeze.
Sipas saj, qeveria po synon të përfundojë procedurat administrative përpara se Shqipëria të jetë ligjërisht e detyruar të zbatojë standardet përkatëse të BE-së.
Strik i cilëson këto veprime si praktika të pandershme, të cilat, sipas saj, duhet të kritikohen fuqishëm nga institucionet europiane.
Eurodeputetja, e cila drejtoi një mision faktmbledhës të Parlamentit Europian në Shqipëri gjatë muajit qershor, thekson se një vend që synon anëtarësimin në Bashkimin Europian duhet të respektojë frymën e legjislacionit europian dhe jo të përpiqet ta anashkalojë atë.
Projekti miliardësh dhe ndërtimet në zonën e mbrojtur
Sipas raportimit të gazetës britanike, projekti i diskutueshëm parashikon ndërtimin e deri në 10 mijë vilave në zona bregdetare të peizazhit Vjosë-Nartë.
Vlera e projektit përmendet në raportim si rreth 4 miliardë euro.
Territori përfshin ekosisteme të ndjeshme dhe zona që më parë ishin të mbrojtura nga legjislacioni shqiptar. Ndryshimet ligjore që lejojnë investitorët strategjikë të zhvillojnë projekte në pjesë të këtyre territoreve kanë shkaktuar kundërshtime nga organizatat mjedisore dhe përfaqësues të Parlamentit Europian.
Në qershor, Parlamenti Europian kërkoi shfuqizimin e dispozitave që lejojnë ndërtime në këto zona, duke theksuar rëndësinë e respektimit të standardeve mjedisore gjatë procesit të anëtarësimit të Shqipërisë.
Ekspertët: Një vlerësim serioz mjedisor kërkon të paktën dy vjet
Një tjetër element i rëndësishëm i raportimit lidhet me vlerësimin e ndikimit në mjedis, të cilin qeveria shqiptare e konsideron vendimtar për të ardhmen e projektit.
Aleksandër Trajçe, përfaqësues i organizatës mjedisore PPNEA, kundërshton idenë se një studim i përshpejtuar mund të përcaktojë me saktësi ndikimin e një ndërtimi të këtyre përmasave.
Sipas tij, një vlerësim i plotë kërkon të paktën dy vjet, pasi është e nevojshme të studiohen speciet, habitatet dhe biodiversiteti përgjatë disa stinëve.
Ai kujton se mbrojtja e këtij peizazhi u mbështet në të dhëna shkencore që në vitin 2004.
Trajçe argumenton se rihapja e diskutimit mbi vlerat natyrore të zonës mund të përdoret për të justifikuar ndërtime që, sipas organizatave mjedisore, nuk duhet të lejohen.
The Guardian raporton gjithashtu se punimet e nisura në maj dhe hapja e rrugëve të aksesit janë shoqëruar me dëmtime të dunave të vjetra dhe sipërfaqeve pyjore, duke nxitur protesta që më pas u përhapën në vend.
Protestat në Tiranë, The Guardian: Pakënaqësia ka kaluar përtej projektit të Kushnerit
Gazeta britanike e lidh debatin mbi resortin me protestat që kanë përfshirë Shqipërinë.
Sipas raportimit, kundërshtimi fillestar ndaj projektit turistik është shndërruar në një lëvizje më të gjerë, ku studentët dhe qytetarët ngrenë shqetësime për demokracinë, arsimin, kushtet e jetesës dhe mënyrën e qeverisjes.
Një studente e identifikuar si Greta i ka deklaruar gazetës se projekti turistik ishte shkëndija që ndezi pakënaqësinë, por se tashmë protestuesit kanë edhe kërkesa të tjera.
Ndërkohë, Strik pretendon se situata mund të kishte qenë ndryshe nëse qeveria do t’i kishte marrë seriozisht protestat paqësore që në fillim.
Raportimi përshkruan gjithashtu përplasjet e dhunshme në Tiranë, dëmtimin e ndërtesave dhe përdorimin e gazit lotsjellës e plumbave të gomës nga policia.
Rama kundërshton akuzat: Projekti do të vendoset nga shkenca, jo nga rruga
Kryeministri Edi Rama ka kundërshtuar kritikat ndaj projektit, duke mbrojtur rëndësinë e investimit për zhvillimin ekonomik dhe turistik të Shqipërisë.
Gjatë një forumi turizmi në Bruksel, Rama deklaroi se vendimmarrja për ndërtimin duhet të mbështetet në vlerësime shkencore dhe jo në presionin e protestave.
Sipas tij, projekti synon krijimin e një destinacioni turistik të nivelit të lartë, ku natyra do të jetë pjesë qendrore e zhvillimit dhe ekonomia shqiptare do të përfitojë.
Edhe Jared Kushner ka mbrojtur projektin. Në një deklaratë të 8 tetorit, ai tha se synimi është zbatimi i standardeve të larta të projektimit dhe mbrojtjes së mjedisit, duke e lënë zonën më të gjelbër dhe me biodiversitet më të pasur.
I pyetur drejtpërdrejt nga The Guardian për akuzat e Tineke Strik, Rama reagoi ashpër ndaj eurodeputetes.
Ai deklaroi se dhuna në Tiranë është reale dhe se Strik, në vend që të flasë për komplote mjedisore që ai i konsideron të paqena, duhet të dënojë dhunën.
Kryeministri e krahasoi gjithashtu qëndrimin e saj me atë të zëdhënëses së Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova.
Paralajmërimi për integrimin europian
Një nga shqetësimet kryesore të ngritura në raportim lidhet me procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian.
Qeveria shqiptare synon të përfundojë negociatat e anëtarësimit deri në fund të vitit 2027, ndërsa objektivi politik i Ramës është anëtarësimi në BE deri në vitin 2030.
Por Strik paralajmëron se përpjekjet për të përshpejtuar zhvillimin e projektit në zona të mbrojtura mund të krijojnë probleme serioze me detyrimet mjedisore që Shqipëria duhet të përmbushë.
Ajo kërkon që institucionet europiane të mbajnë një qëndrim më të fortë ndaj praktikave që, sipas saj, synojnë shmangien e standardeve të BE-së.
Ndërkohë, përfaqësuesit e organizatave mjedisore kritikojnë edhe reagimin e deritanishëm të institucioneve europiane, duke pretenduar se një ndërhyrje më e hershme mund të kishte ndihmuar në shmangien e përshkallëzimit të protestave.
Raportimi i The Guardian e vendos kështu projektin e Kushnerit në qendër të një debati që shkon përtej turizmit: mbrojtja e natyrës, transparenca e vendimmarrjes, marrëdhëniet me investitorët ndërkombëtarë dhe respektimi i standardeve europiane nga Shqipëria.
Akuzat e eurodeputetes mbeten pretendime të saj, të kundërshtuara nga kryeministri Rama. Artikulli nuk paraqet një vendim përfundimtar të institucioneve të BE-së që të ketë konstatuar shkelje në këtë projekt.
Burimi i verifikuar: The Guardian, Helena Smith, 19 tetor 2026.
