Arma kimike që djeg lëkurën, shkatërron mushkëritë dhe mund të shkaktojë vdekjen

Gazi mustardë, i njohur ndryshe si iperit, është një nga agjentët kimikë luftarakë më të rrezikshëm, i aftë të shkaktojë djegie të rënda, dëmtime të përhershme të organizmit dhe, në rastet më të rënda, vdekje.

Pavarësisht emrit, kjo substancë zakonisht gjendet në formën e një lëngu vajor, i cili mund të avullojë dhe të përhapet në ajër, duke rrezikuar personat që bien në kontakt me të.

Si vepron gazi mustardë në trupin e njeriut?

Ky agjent kimik sulmon kryesisht lëkurën, sytë dhe sistemin e frymëmarrjes. Kontakti me të mund të shkaktojë djegie të thella, flluska të mëdha në lëkurë, dëmtime serioze të syve dhe inflamacion të rëndë të mushkërive.

Një nga karakteristikat më të rrezikshme të gazit mustardë është fakti se simptomat nuk shfaqen domosdoshmërisht menjëherë. Në shumë raste, personat e ekspozuar mund të mos ndiejnë shqetësime për disa orë, ndërkohë që substanca ka filluar të dëmtojë organizmin.

A mund të shkaktojë vdekjen?

Ekspozimi ndaj sasive të mëdha mund të shkaktojë dëmtime të rënda të rrugëve të frymëmarrjes, komplikacione sistemike dhe vdekje. Personat që mbijetojnë mund të përballen me pasoja afatgjata, përfshirë probleme kronike të frymëmarrjes, dëmtime të shikimit dhe rritje të rrezikut për zhvillimin e kancerit.

Nga Lufta e Parë Botërore te ndalimi ndërkombëtar

Gazi mustardë u përdor gjerësisht gjatë Luftës së Parë Botërore, duke nisur nga viti 1917, dhe u kthye në një nga simbolet më të frikshme të luftës kimike.

Ai u përdor gjithashtu gjatë luftës Iran–Irak në vitet 1980, duke shkaktuar viktima dhe dëmtime të rënda te ushtarët dhe civilët.

Sot, zhvillimi, prodhimi, grumbullimi dhe përdorimi i tij si armë janë të ndaluara sipas Konventës për Armët Kimike.

Ekspertët e konsiderojnë gazin mustardë veçanërisht të rrezikshëm për shkak të dëmtimeve që mund të shkaktojë edhe përpara se viktimat të kuptojnë se janë ekspozuar ndaj tij.